»shß:•uß •u»õP Ph¢u 1900 À £õ›ì J¼®¤UQÀ £hS¨ ÷£õmiPÒ |hzu¨ £mhÚ. AuØS¨ ¤ß 1904® Bsk Aö©›UPõÂß ö\°ßm ¾õ°ì J¼®¤UQÀ £hS¨ ÷£õmiPÒ |øhö£Ó ÂÀø». ©Ö£i²® 1908 ® Bsk •uÀ 2004 Áøµ ]Ó¨£õP |hzu¨£mk Á¸QÓx. uØ÷£õx ^Ú J¼®¤UQ¾® £hS¨ ÷£õmiPÒ PøÍ Pmh EÒÍÚ. ¥â[QÀ PhÀ CÀ»õu PõµnzuõÀ, Q[÷hõÂÀ £hS¨ ÷£õmiPÒ |hUP EÒÍx. J¼®¤U £hS¨ ÷£õmi PøÍ ö£õÖzu Áøµ C[Q»õ¢x, Aö©›UP õºPÒ ©mk÷© AvP® \õvzx Á¸QßÓÚº. C¢u •øÓ AvP® Gvº£õºUP¨ £k® õµõP C[Q»õ¢vß ö£ß G´ß]¼ EÒÍõº.

¦xiÀ¼: J¼®¤UQÀ ÂÀÂzøu ¤›ÂÀ C¢v¯õ \õº¤À ÷hõ»õ £õÚºâ, ¤µ¢vuõ Áºv÷ÚÛ, £õ®£¯õ»õ ÷uÂ, ©[PÒ][ \õ®¤¯õ BQ÷¯õº ¥â[ J¼®¤UQÀ £[÷PØQßÓÚº. Ph¢u J¼®¤UQß ÷£õx, Höußì um£öÁ¨£ {ø»US HØÓ EøhPøÍ u¯õº ö\´¯õ©À ö\ßÓuõÀ HØ£mh Pèhzøu C¢v¯ ÂÀÂzøu Tmhø©¨¦ Enº¢xÒÍx. BP÷Á ¥â[QÀ `Ì{ø» G¨£i C¸¢uõ¾®, Aøu \©õÎUS® ÁøP°À C¢v¯ SÊ ö\ÀQÓx.

"C¨¤›ÂÀ C¢v¯õÄUS C®•øÓ {a\¯® £uUP® QøhUS®' GßÖ C¢v¯ ÂÀÂzøu õõ[PøÚ ÷hõ»õ £õÚºâ öu›ÂzxÒÍõº. ÷hõ»õ £õÚºâ°ß ÃmkUS¨ ¤ß¦Ó®uõß ÂÀÂzøu £°Ø] ø©¯® C¸¢ux. 9® Á¯v¼¸¢x AÁº £°Ø] ÷©ØöPõsk x£õ°À |h¢u E»P÷Põ¨ø£ ÷£õmi°À u[P¨£uUP® EÒÎmh •UQ¯ ÷£õmiPÎÀ öÁßÖÒÍõº.

õºPÒ G[Q¸¢x ÷Ásk©õÚõ¾® ¤ÓUP»õ® GߣuØS B¢vµõÂÀ Áõµ[PÀ¼À EÒÍ PÀ÷»hõ SUQµõ©® Kº Euõµn®. |Pº¨¦ÓzvÀ, |ÃÚ Á\vPÐhß EÒÍÁºPÒ uõß \ºÁ÷u\ ÷£õmiPÎÀ £[÷PØP •i²® GߣöuÀ»õ® Esø© CÀø» Gߣøu C¢u õõ[PøÚ {¹¤zxÒÍõº. AÁº ÷ÁÖ ¯õ¸©À» C¢v¯õ \õº¤À J¼®¤U ÂÀÂzøu Ao°À £[÷PØS® Áºv÷ÚÛ ¤µ¢vuõ. C¢u Qµõ©zvÀ EÒÍ AøÚÁ›h÷© C¨÷£õx ¤µ¢vuõ ªPÄ® ¤µ£»®. J¼®¤U Ao°À Ch®ö£ØÓ Eh÷Ú AÁ¸US ÁõÌzxUPЮ ©õø»PЮ S¢u Ásn® C¸UQßÓÚ.

ÂÀÂzøu ÷£õmiPÎÀ £[÷PØ£÷uõ AvÀ öÁØÔ ö£ÖÁ÷uõ C¢v¯õÂÀ ö£¸®£õ»÷Úõº PÚÄ AÀ». BÚõÀ Ax _»£©õÚ Âøͯõmk® AÀ». 250 AiUS A¨£õÀ EÒÍ C»UøP xÀ¼¯©õP SÔøÁzx ÁÇ[P¨£k® ]» ÂÚõiPÐUSÒ A®ø£ £õ´a_Áx \õuõµn©õÚ Põ›¯® CÀø». PsoÀ xÀ¼¯®, øPPÎß EÖvz ußø©, ©Ú vh®, EhÀ Aø©¨¦ BQ¯ AøÚzx® •UQ¯®uõß.

01.•ßÚõÒ öPõÒøÍUPõµº C¨÷£õx Szxa\søh õº

£õ[PõU:•ßÚõÒ öPõÒøÍUPõµ¸® uõ´»õ¢x õ¸©õÚ A®Úõm ¹¯ß÷µõ¯[ J¼®¤U Szxa \søh ¤›ÂÀ ÷£õmi°kQÓõº. J¸ öPõÒøÍ \®£ÁzvÀ CÁ¸US öuõhº¤¸¢uuõP 15 Bsk ushøÚ ÁÇ[P¨£mk ]øÓ°À AøhUP¨£mi¸¢uõº. ]øÓUSÒ, AÁº Szxa\søh £°Ø]°À Dk£mk ]Ó¨£õÚ Ch® ö£ØÓõº. uõ´»õ¢vß ÷u]¯ Szxa\søh ÷£õmi°À öÁØÔ ö£ØÓuõÀ AÁµx |ßÚhzøu Põµn©õP ÂkÂUP¨£mhõº. uØ÷£õx uõ´»õ¢x J¼®¤U Ao°À Ch®ö£ØÖ GÀ÷»õ¸US® Ba\›¯zøu HØ£kzv²ÒÍõº.

uõ´»õ¢x õºPÒ •uÀ _ØÖ¨ ÷£õmiPÎÀ ^Ú ÃµºPøÍ \¢v¨£øu Âh Q³£õ õºPøÍ \¢v¨£x |À»x GßÖ P¸xQ ÓõºPÒ.Szxa\søh ÷£õmi J¼®¤U ÷£õmi PÎÀ •UQ¯ Ch® ö£ÖQÓx. ]ÖÁºPÒ •uÀ ö£›¯ÁºPÒ Áøµ ¸®¤ µ]US® ÷£õmi Cx. 1904® Bsk J¼®¤UQ¼¸¢÷u C¢u ¤›Ä Ch®ö£ØÖ Á¸QÓx.ö©õzu® 11 ¤›ÄPÎÀ ÷£õmiPÒ Ch®ö£ÖQßÓÚ. SøÓ¢ux 48 Q÷»õ •uÀ AvP£m\©õP 91 Q÷»õ Áøµ Gøh öPõsh õºPÒ C¨¤›ÄPÎÀ ÷©õu •i²®. 17 •uÀ 34 Á¯xÁøµ EÒÍÁºPÒ ©mk÷© J¼®¤U ÷£õmiPÎÀ P»¢x öPõÒÍ •i²® GߣuõÀ ¤µ£»©õÚ ÃµºPøÍ C¨÷£õmiPÎÀ £õº¨£x A›x. A÷u \©¯® JÆöÁõ¸ J¼®¤UQß ÷£õx®, ¦v¯ õº E¸ÁõS® Áõ´¨ø£ J¼®¤U HØ£kzvz u¸QÓx. Szxa\søh áõ®£Áõß •P©x A¼ Th Cx÷£õßÖ ¤µ£»® BÚÁºuõß. CxÁøµ C¨¤›ÂÀ ö£sPÒ AÝ©vUP¨£mhx CÀø». Akzx »shÛÀ 2012® BsiÀ |hUS® J¼®¤UQÀ Th ö£sPÐUS AÝ©v C¸UPõx Gß÷Ó P¸u¨£kQÓx.

ö£õxÁõP Szxa\søh õºPÒ "öímPõºm' Ao¯ ÷Ási¯ AÁ]¯® CÀø». BÚõÀ J¼®¤U ÂvPÎß £i AÁºPÒ Ao¢x öPõÒÍ ÷Ási°¸¨£uõÀ, õºPÐUS Cx J¸ ¦v¯ AÝ£Á©õP÷Á C¸US®.1960® BskUS¨ ¤ß 5 |kÁºPÒ ÷£õmi •iøÁ wº©õÛzuõºPÒ. ]÷¯õ¼À |h¢u J¼®¤U ÷£õmiPøͨ ÷£õÀ ]» ÷|µ[PÎÀ |kÁº wº¨¦ \ºaø\US›¯uõQ ÂkQÓx GߣuõÀ, uØ÷£õx G»UmµõÛUì •øÓ¨£i ÷£õmi •iÄ wº©õÛUP¨£kQÓx. JÆöÁõ¸ ¤›Â¾® õºPÒ öÁÎ÷¯Ö® £i Szxa\søh ÷£õmiPÒ Aø©¢xÒÍÚ. õºPÒ "÷µsh®' Ai¨£øh°À C¸Áº ÷uºÄ ö\´¯¨£mk AÁºPÎÀ öÁØÔ ö£ØÖ Á¸÷Áõº CÖv¨ ÷£õmi°À ÷©õxÁõºPÒ. CuÚõÀ ‰ßÓõÁx ChzxUPõÚ ÷£õmi C¸UPõx. BÚõÀ Aøµ°Öv°À ÷uõØS® C¸ õºPЮ öÁsP» £uUP® ö£ÖÁõºPÒ. C¢v¯õ \õº¤À â÷u¢uº (51Q.), AQÀ S©õº (54Q.), »Põµõ (57Q.), Â÷á¢uº (75Q.) ©ØÖ® v÷ÚèS©õº (81Q.) BQ÷¯õ¸hß £°Ø]¯õͺPÒ C¸Áº ¤]÷¯õöuµ¤ìm ©ØÖ® {ºÁõQ J¸Á¸® ¥â[ ¦Ó¨£mk ö\ßÖÒÍÚº. ^Ú ÃµµõÚ áü ]ª[, ¤›mhøÚ ÷\º¢u ¤À¼ ÷áõ \õshºì BQ÷¯õº C¨¤›ÂÀ £uUP® öÁÀ» u¯õµõQ Á¸QßÓÚº. CÁºPÐøh¯ Aø\ÄPøÍ C¢v¯ õºPÒ Ãi÷¯õÂÀ AÔ¢x öPõsk AuØ÷PØ£ ÷£õmiø¯ uß Á\©õUP ¦Ó¨£mkÒÍÚº.

^Ú EnøÁ öÁmh»õ®!:¥â[ Á¸® Szxa\søh õºPÒ Sæ²hß C¸UQÓõºPÍõ®. AuØS Põµn®, A[S QøhUS® EnÄ ÁøPPÒ uõß.Aö©›UP Szxa\søh õº ¾õ°ì ¯õ÷Úì CxSÔzx TÔ¯ ÷£õx, "Gß Sk®£zuõº GßÝhß ÁµÂÀø» Gߣxuõß Á¸zu©õP C¸UQÓx. BÚõÀ ¥â[QÀ QøhUS® EnÄ ÁøPPÒ ªPÄ® ¤iUS®' GßQÓõº.CÁº "u[P¨£uUP® ö£ÖÁ÷u GÚx ÷|õUP®' Gߣøu ö©õø£À ÷£õß Áõ´ìö©°¼À £vÄ ö\´x øÁzx AiUPi ÷Pmk Á¸QÓõµõ®. Szxa\søh õºPÐUPõÚ EnÄ Âå¯[PÎÀ ^Ú EnÄPÐUS ö£›¯ AÍÂÀ Pmk¨£õkPÒ ÂvUP¨ £kÁvÀø». CuÚõÀ AÁºPÒ `Ì{ø»US HØ£ J¸ öÁmk öÁmh»õ®.

C¢v¯õÂß AQÀS©õº:Ph¢u |õßS BskPÐUS •ßÚºuõß, AQÀ S©õº •uß •øÓ¯õP J¼®¤U ÷£õmi°À P»¢x öPõshõº. 2006® BsiÀ |h¢u Põ©ßöÁÀz ÷£õmiPÎÀ ö©õ›æ¯ì õøµ ÃÌzv Szxa\søh ¤›ÂÀ Cµshõ® •øÓ¯õP u[P¨£uUP® ö£ØÖz u¢uõº. AÁµx ©oUPmiÀ HØ£mh Põ¯® Akzukzx AÁº ]Ó¨£õP ö\¯À£h uøh¯õP Aø©¢ux. "C®•øÓ £uUP® öÁÀÁuØS GßÚõÀ •i¢u •¯Ø]PøÍ ö\´÷Áß' GßÖ ¦Ó¨£k® •ß iÀ¼°À {¸£ºPÎh® AQÀS©õº EÖv¯ÎzxÒÍõº. C¢v¯ Szxa \søh Tmhø©¨¦ uø»Áº A£´ ][ \Äuõ»õ C¨¤›ÂÀ C¢v¯õ öÁØÔ ö£Ó ÁõÌzxUPøÍ öu›ÂzxÒÍõº.

©hUSÁx G¨£i?:K¼®¤U Szxa\søh ÷£õmiPÎÀ µè¯õ ©ØÖ® Q³£õ õºPÒuõß öÁØÔ ö£ÖÁuØPõÚ AvP Áõ´¨¦Pøͨ ö£ØÖÒÍÚº. CƸ |õkPøÍ ÷\º¢u õºPøÍ ©hUSÁøu÷¯ ¤Ó |õmk õºPÒ ÷|õUP©õPU öPõskÒÍÚº.^ÚõÂß áü]ª[ C®•øÓ u[P¨£uUP® ö£Ó Áõ´¨¦ EÒÍÁº GßÖ P¸u¨£kQÓx. öhªm›¯ì, Bßm÷µm, µõ^Áõµß, ¯õ÷Úì BQ÷¯õº Aö©›UPõ \õº¤À P»¢x öPõÒЮ £uUP Áõ´¨¦ÒÍ ÃµºPÒ.C®•øÓ C¢v¯ õºPÒ C¨¤›ÂÀ £uUP® ö£Ó ªP PiÚ©õP÷Á EøÇUP ÷Ási °¸US®.

¥â[: ¥â[ J¼®¤UQÀ ©õ_-£õk Põµ-n-©õP ©õµzuõß ÷£õmi-PÒ Ch®©õØÓ¨£-k® GÚ öu›-Q-Óx. C[S öuõh-¸® ¦øP-‰mh® {ºÁõ-Pzv-Ú-¸US ö£¸® \Áõ-»õP EÒÍx. ^Úõ-Âß uø»-|-P-µ-©õÚ ¥â[QÀ J¼®¤U ÷£õmi-PÒ Á¸® 8® ÷uv ÷Põ»õ-P-»-©õP xÁ[P-Â-¸UQßÓÚ. AvP ÷£õmi-¯õͺPÒ £[S-ö£-ÓU T-i¯ BsPÒ ©õµzuõß Kmh® J¼®¤U {øÓÄ |õÍõÚ 24® ÷uv |hzu¨£h vmh-ª-h¨£mk EÒÍx. ö£sPÒ ©õµzuõß 17® ÷uv |øh- ö£-Ö-Q-Óx. ¥â[QÀ {»-Ä® PõØÖ ©õ_-£õk ö£¸-©Í-ÂÀ Cøh-³Ö ö\´²® £m\zvÀ BsPÒ ©õµzuõß ÷£õmiø¯ ÷ÁÖ ChzvØS ©õØÔ |hzx® Ez÷u-\® C¸¨£-uõP öu›-Q-Óx.

Cu-ÚõÀ ¥â[øP J¨¤-k®÷£õx ©õ_-£õk SøÓ-ÁõP EÒÍ ÷ÁöÓõ¸ ChzvÀ ©õµzuõß |hzu¨£-h-»õ®. J¼®¤U {ºÁõ-P® EÖv: PõØÖ ©õ_-£õ-k-PÒ uµ {ø»-©õ-Ö® um£-öÁ¨£ Põµ-n[PÍõÀ ©õµzuõß ÷£õmi ¥â[QÀ C¸¢x ÷ÁÖ ChzvÀ |hzu Áõ´¨¦-PÒ EÒÍx. Cx SÔzx ÂøÍ-¯õmkzxøÓ C¯US-Úº ¼² öÁß¤ß TÖ-øP-°À,"" {øÓÄ |õÍõÚ 24® ÷uvUS ¤ÓS ©õµzuõß ÷£õmiø¯ Jzv-øÁUS® Gsn® CÀø». {øÓÄ |õÒ ÂÇõ-ÂØS •ßÚ-uõP ÷£õmi-PÒ öÁØÔ-P-µ-©õP |hzv •iUP¨£-k®,''-GßÓõº.¥ã[QÀ ¦øP-‰mh®: ¥â[QÀ ¦PÌö£ØÓ i¯õÚõßö©ß \xUPzvÀ¤µ-©õsh J¼®¤U ]ßÚ® {º©õ-oUP¨£mkÒÍx. J¼®¤U xÁ[S® ÷|µzøu Põmk® ö£›¯ AÍÂ-»õÚ "P-Äßm&-h-Äs' Pi-Põ-µ-•® £õºøÁ-¯õͺP-ÐUPõP øÁUP¨£mi-¸UQ-Óx.

Pk®¦-øP-‰mhzuõÀ Ahº¢u öuÎ-ÂÀ»õu `ÇÀ ¥â[QÀ öuõhº¢x Á¸-Á-uõÀ CuøÚ Põs£x Pi-Ú-©õP EÒÍx. ©øÇUS ¤ÓS ¦øP-‰mh® Pø»¢u-uõÀ \xUP® KµÍÄ öuÎ-ÁõP öu›-²® ¦øP¨£-h® öÁÎ- °-h¨£mkÒÍx. \õmi-ø»m PsPõ-o¨¦: J¼®¤U {ºÁõ-P® |À» ÁøP-¯õÚ ©õ\ØÓ ÁõÛ-ø»-ø¯-²®, vjº ©øÇ Áõ´¨¦-P-øÍ-²® PÁ-ÚzvÀ öPõsk \õmi-ø»m Eu-Â-²-hß PsPõ-o¨¤À Dk-£mk Á¸-Q-Óx. E»-P® •ÊUP BºÁzx-hß Gvº£õºUS® ÷£õmi-P-Îß÷£õx uøh, uõ©-u® CÁØøÓ \©õ-ÎUP AÔ-Â-¯À ²Uv-PøÍ øP¯õÒQ-Óx. vjº ÷©P-‰mh[PøÍ Pø»UP "QÍ-Äm ^i[' \õmi-ø»m öuõÈÀ~m£zøu ö\¯À£-kzu-Ä® vmh-ª-h¨£mi-¸UQ-Óx.

£¯zuõÀ »-Q¯ õº: Gzv-÷¯õ¨¤¯õ |õmøh ÷\º¢u ©õµzuõß Ãµº öP°À öP¨µ-ö\-÷»]. CÁº J¼®¤U ÷£õmi-P-ÎÀ C¸-•øÓ 10 B°-µ® «mhº ©õµzuõß KmhzvÀ \õ®¤-¯ß £mh® öÁßÓ ö£¸-ø©-²-øh-¯-Áº. ¥â[ J¼®¤UQÀ Põn¨£-k® ©õ_-£õ-k-P-Îß Aa_-Özuø» ©Ú-vÀ öPõsk ÷£õmi-°À £[Sö£-Ó¨÷£õ-Á-vÀø» GÚ AÔ-ÂzxÒÍõº.

£uUP® "_k®' õºPÒ!

¥â[ : ^ÚõÂÀ CßÝ® ]» |õmPÎÀ xÁ[P¸US® J¼®¤U ÷£õmi°À, £uUP® QøhUS® GßÓ EÖv¯õÚ |®¤UøP°À x¨£õUQ _kuÀ ¤›ÂÀ C¢v¯ õºPÒ £[÷PØQßÓÚº.

Ph¢u 19® ~õØÓõsiÀ åümi[ ªP •UQ¯zxÁ® ö£ØÔ¸¢ux. EnÄ ÷ÁmøhUS x¨£õUQ •UQ¯ ÷uøÁ¯õP C¸¢ux. uØ÷£õøu¯ |ÃÚ E»QÀ ÷£õºUPÍzøuz uµ ©ØÓ Ch[PÎÀ Cuß ÷uøÁ SøÓ¢x Âmhx, GßÓõ¾® uØ÷£õx ÂøͯõmiÀ •UQ¯ Ch® ¤iUPz öuõh[QÂmhx. •uÀ |ÃÚ J¼®¤UQ÷»÷¯ AvP ÷£º £[÷PØÓ ÷£õmi¯õP x¨£õUQ_kuÀ ¤›Ä ÂÍ[Q¯x.